Przejdź do głównej zawartości

Lęk, który chodzi obok

O lęku w chorobie autoimmunologicznej mówi się mało. Jakby był dodatkiem, czymś pobocznym, mniej ważnym niż wyniki badań, leki czy kolejne diagnozy. A przecież dla wielu z nas to właśnie on bywa najcięższy. Cichszy od bólu, ale bardziej podstępny. Taki, który nie daje odpocząć nawet wtedy, gdy ciało na chwilę odpuszcza.

Ten lęk nie bierze się znikąd. Rodzi się z niepewności. Z życia w trybie „nie wiem, jak będzie jutro”. Z choroby, która potrafi jednego dnia pozwolić normalnie funkcjonować, a drugiego odebrać siły do wstania z łóżka. Kiedy organizm raz już zawiódł, trudno mu zaufać ponownie. I wtedy w głowie zaczynają krążyć pytania, na które nie ma prostych odpowiedzi.

Czasem to tylko napięcie – takie, którego nie da się rozluźnić. Czasem natłok myśli, które nie chcą ucichnąć, zwłaszcza wieczorem. A czasem bardzo fizyczne objawy: kołatanie serca, ścisk w klatce piersiowej, uczucie, jakby coś utknęło w gardle. Ciało i psychika są tu nierozerwalne. Jedno reaguje na drugie, wzajemnie się nakręcając.

Ten lęk różni się od lęku ludzi zdrowych. Nie jest abstrakcyjny. On wyrasta z doświadczenia. Z bólu, który już był. Z zaostrzeń, które przyszły nagle. Z dni, kiedy plany trzeba było odwołać w ostatniej chwili. To lęk zapisany w pamięci ciała. Organizm pamięta, że było ciężko – i próbuje chronić się na zapas.

Do tego dochodzi przewlekły stan zapalny, zmęczenie, leki, ciągła obserwacja siebie. Nasłuchiwanie sygnałów, analizowanie każdego gorszego samopoczucia. Układ nerwowy żyje w gotowości, jakby cały czas spodziewał się kolejnego ciosu. I trudno się temu dziwić.

Przez długi czas myślałam, że ten lęk oznacza słabość. Że skoro się boję, to znaczy, że sobie nie radzę. Dziś wiem, że to nieprawda. Lęk w chorobie autoimmunologicznej nie jest porażką. Jest reakcją na życie w warunkach, które wymagają nieustannej czujności.

Radzenie sobie z nim to proces. Czasem pomaga wiedza – zrozumienie, co dzieje się w ciele, daje choć odrobinę poczucia kontroli. Czasem rytm dnia, sen, spokojny oddech, drobne rytuały, które mówią układowi nerwowemu: „teraz jesteś bezpieczna”. Czasem rozmowa z kimś, kto nie bagatelizuje i nie mówi „weź się w garść”. A czasem potrzebna jest pomoc specjalisty czy leczenie farmakologiczne – i to też jest w porządku.

Najważniejsze jest jedno: pozwolić sobie na ten lęk. Nie walczyć z nim na siłę. Nie wstydzić się go. Bo on nie oznacza, że jesteśmy słabi. Oznacza, że żyjemy z czymś trudnym i nieprzewidywalnym.

Lęk może nie zniknąć całkowicie. Ale można nauczyć się, żeby nie stał na czele każdego dnia. Żeby nie decydował za nas o wszystkim. I to już jest ogromny krok – taka mała, codzienna siła, która nie krzyczy, ale pozwala oddychać trochę spokojniej.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Co zrobić, kiedy jesteś już na samym końcu… wszystkiego

Są takie dni, kiedy nie chodzi już o złe samopoczucie. Ani o gorszy humor, ani o to, że boli. Chodzi o to coś głębiej, co pęka w człowieku bez dźwięku. Kiedy wstajesz rano i wiesz, że to będzie kolejny dzień z serii „nie dam rady”. Kiedy czujesz, że jesteś na końcu. Na końcu cierpliwości. Na końcu wytrzymywania. Na końcu sił, myśli, nadziei. I wszystko w środku mówi ci, że z tego końca to już się nie wraca. --- Wiesz, ile razy ja tam byłam? Nie w odwiedzinach. Nie na chwilę. Z walizką. Z rezygnacją. Z sercem, które miało już dość. Nie miałam ochoty słuchać, że „będzie lepiej”, „czas leczy”, „trzeba być silnym”. Bo wtedy nie chcesz być silny. Chcesz zniknąć. Albo po prostu przestać czuć. --- Ale coś ci powiem – może to jedyna rzecz, jaką warto wtedy usłyszeć: „Koniec” to bardzo dziwne miejsce. Bo to właśnie tam można się zatrzymać na tyle, żeby usłyszeć siebie. Nie świat, nie ludzi, nie oczekiwania – ale ten szept z głębi ciebie, który mówi: „Nie wiem jak, nie wiem kiedy, ale jeszcze sp...

Nie taka miała być dorosłość – i co z tego?

Miała być stabilna praca, zdrowie, mieszkanie z katalogu. Dziecko, pies i wspólne wymarzone wakacje. Miał być spokój. Przewidywalność. Początek codzienności, która daje poczucie bezpieczeństwa. A potem dorosłość przyszła i pokazała środkowy palec wszystkim tym planom. Bo zamiast harmonii – przyszły kryzysy. Choroby. Czekanie w kolejce do lekarza. Czekanie na wiadomość, która nie przychodzi. Utraty, których nie da się wymazać. Dni, kiedy nie wiadomo, po co w ogóle wstać z łóżka. I wieczory, kiedy pęka się w środku, ale trzeba się uśmiechnąć, bo ktoś coś od nas chce. Ale wiesz co? Mimo wszystko – jestem tutaj. I jestem bardziej sobą niż kiedykolwiek wcześniej. --- Kiedyś myślałam, że „poukładane życie” to cel. Dziś wiem, że to raczej stan tymczasowy, który może się zmienić w każdej chwili. Niezależnie od tego, jak bardzo się starasz. Można być dobrym człowiekiem, mieć plany, marzenia – i i tak dostać w kość. Czasem bez powodu. Ale w tym chaosie nauczyłam się czegoś, czego nikt mi nie pow...

Jak rozpoznać, że przesadziłaś z rehabilitacją – znaki, które ciało daje, zanim krzyknie

Nie zawsze to widać od razu. Czasem to tylko lekkie napięcie w plecach, które ignorujesz, bo przecież „to tylko zmęczenie”. Albo uczucie ciężkości w nogach po ćwiczeniach, które zamiast ustępować – narasta z każdym dniem. Ciało nie zawsze krzyczy od razu. Zwykle najpierw szepcze. A my – zapatrzone w cel, w poprawę, w liczby i powroty do „normalności” – uczymy się tych szeptów nie słyszeć. U mnie zaczyna się od zmiany nastroju. Takiego trudnego do uchwycenia rozdrażnienia. Później ciało dołącza do chóru – trudność ze snem, nieustępujący ból nawet po tabletkach, drętwienie, które wraca szybciej. I ten znajomy ciężar w lędźwiach, jakby ktoś położył mi tam worek z piaskiem. Znacie to? Miałam dni, kiedy ćwiczyłam lub chodziłam więcej, niż było trzeba. Bo przecież „już tyle umiem”, „tak dobrze szło”, „nie mogę sobie odpuścić”. A jednak ciało nie zna ambicji. Ono zna granice. I kiedy przekraczam je zbyt często, przypomina o sobie dobitnie. Co może być takim cichym sygnałem? uczucie zmęczenia ...